معرفی پاپیه ماشه

پاپيه ماشه در اصطلاح امروز هنر ساخت جعبه ،قلمدان،قاب،آينه وديگر اشيا تزييني با طرح و نقش هاي ظريف و رنگارنگ كه جنس و ماهيت آن از مقواي فشرده شده است .در اين تكنيك لايه هاي كاغذ و سريش به شكل خميري نرم درآورده مي شوند كه قابليت فرم دهي دارد و پس از خشك شدن محكم مي شود .اين اسلوب از نقاشي روي بدنه مقوايي با كمابيش اختلاف در برخي هنرهاي سنتي چين ،هند ،ايران و نقاط ديگر متداول بوده است در ايران در اواخر سده 11ه به خصوص در هنرهايي چون قلمدان نگاري در قزوين و اصفهان را يج شد.در اين شيوه هنري از خمير كاغذ و يا لايه هاي كاغذ آغشته به سريس و قالبهاي چوبي بدنه هاي محكم با قابليت رنگ آميزي با آب رنگ مي سازند .رنگ هايي كه در پاپيه ماشه استفاده مي شود غالبا رنگهاي محلول در آب است كه به وسيله قلم مو و با تكنيك تذهيب و نگارگري اجرا مي گردد.بيشتر اشيا اي كه به اين روش ساخته مي شوند شامل جلد كتب نفيس چون قرآن ، قاب آينه، انواع جعبه هاي آرايشي، جعبه جواهرات با شكلهاي چهارگوش- شش گوش - دايره - بيضي و مهمتر از همه قلمدانهاي كوچك و بزرگ مي باشد .در واقع قلمدان سازي در زمره مهمترين توليدات پاپيه ماشه اي قرار مي گيرد چرا كه گرانمايه ترين ميراث هاي نقاشي و مينياتور و تذهيب دورانهاي گذشته برجعبه هاي قلمدان نقش بسته است .

John Doe
Image

مرحله اول

ابتدا خرده هاي مقوا يا روزنامه را به مدت چند ساعت در آب مي خيسانند و پس از گرفتن آب اضافه به وسيله صافي آن را با چسب سريش مخلوط كرده و آنقدر مي كوبند تا به خميري يكدست به رنگ قهوه اي مايل به خاكستري درآيد.

مرحله دوم

خمير آماده شده را بسته به شكلي كه مي خواهند بسازند مرحله به مرحله به قالب چوبي كه قبلا با كاغذ روغني پوشانده شده و چرب شده است مي كشند .پس از انجام هر مرحله صبر مي كنند تا لايه زده شده مقداري از رطوبت خود را از دست بدهد و كمي خشك شود و مجددا لايه خميري را اضافه مي كنند تا به ضخامت مورد نظر برسد .

مرحله سوم

پس از اتمام اين مراحل لايه ها را با تكه استخوان يا چوب صاف كوبيده و صيقل مي دهند و بستر كار را براي نقش اندازي با لايه اي از لعاب كتيرا مي پوشانند وبه اصطلاح بوم سازي يا زمينه سازي مي كنند.

مرحله چهارم

در پايان سطح نقاشي شده را دو يا سه مرتبه با لايه اي ضخيم از روغن كمان كه مخلوطي از روغن بزرك و روغن جلا است مي پوشانند.اين كار براي حفظ بدنه و ثبات رنگ روي آن بسيار ضروري است و به دليل وجود همين لاك است كه به اين هنر در گذشته نقاشي زير لاكي نيز گفته اند.