خاتم کاری

خاتم پوششي است كه از كنارهم قرار گرفتن لايه ايي نازك به ضخامت 5/1 ميليمتر قطعات ريز و متساوي الضلاع چوبهاي رنگي به همراه قطعات مثلثي شكل فلز برنج و استخوان بدست مي آيد .خاتم سازي يكي از هنر هاي برتر اصفهان محسوب مي شود. در هنر خاتم قطعات ريز چوب و استخوان و فلز را طي يك پرسه طولاني مدت آماده و به صورت كاملا منظم و در قالب اشكال هندسي به ظرافت در كنار هم قرار داده و پس از برش به صورت لايه لايه ،با چسب چوب روي زيركاري چوبي مي چسبانند .آثار قديمي به جامانده همچون در كاخها و رحلهاي قران نشان دهنده قدمت اين هنر در شهر اصفهان به ويژه در عهد صفويه است

معرفی خاتم کاری
Image

مرحله اول

مرحله اول در شهر اصفهان خاتم كار ابتدا چوبهاي رنگي مثل عناب، نارنج و ..را به صورت نواري برش مي دهد تا خشك شوند. برای کیفیت بالا از استخوان استفاده میکنند به این صورت که ابتدا نوارهايي از استخوان شتر را حدود 3 ماه در آب آهك قرار مي دهند تا رنگ آن كاملا سفيد شود

مرحله دوم

سپس نوارهاي چوب و استخوان را جوری برش میدهند تا سطح مقطع مثلثي شكلی به دست مي آيد كه در اصطلاح به آن شش مي گويند.اين نوار ها در كنار نوار برنجي به صورت يك چيدمان رنگي و منظم با لايه ايي از چسب سريش در كنار هم قرار مي گيرند .شش هاي آماده شده با نخ بسته مي شود تا ضمن خشك شدن محكم در كنار هم چسبيده شود اين عمل تا به دست آمدن يك گل كامل ادامه پيدا مي كند

مرحله سوم

پس از آماده كردن چندين گل آنها را بين دوتخته در كنارهم مي چينند و لابه لاي آن را با چسب چوب يا سريش پر مي كنند و زير پرس به صورت يك تكه در مي آورند كه به آن قامه مي گويند .استاد كار از طريق اره مويي لايه هايي به ضخامت 5/1 ميلي متر را از سطح قامه برش مي دهد كه به آن لنگه مي گويند.

مرحله چهارم

پس از آماده سازي زير ساخت از طريق نجاري خاتم ها براساس طرح ،رنگ، شكل و ابعاد بر روي زمينه كار به وسيله چسب هاي مخصوص و با حرارت دادن چسبانده مي شود .بعد از بتونه كاري و ساييدن و ترميم سطح كار خاتم آماده مي شود و در نهايت بالايه ايي از سيلر كيلر پوشانده مي شود .